Các dạng bài tập chuyển động Ném ngang, Ném xiên từ độ cao h có lời giải

Trong bài viết này chúng ta cùng khảo sát và phân tích chuyển động ném ngang và mở rộng tìm hiểu chuyển động ném xiên. Vận dụng viết phương trình và tính toán chuyển động của một vật được ném ngang (ném xiên) ở độ cao h, hay tính góc ném để vật đạt tầm xa cực đại (lớn nhất, xa nhất).

A. Chuyển động ném ngang

I. Khảo sát chuyển động ném ngang

1. Chọn hệ trục tọa độ và gốc thời gian

– Chọn hệ toạ độ Đề-các có gốc tại O, trục hoành Ox hướng theo vectơ vận tốc , trục tung Oy hướng theo vectơ trọng lực

– Chọn mốc thời gian là lúc bắt đầu ném vật

2. Phân tích chuyển động ném ngang

– Chuyển động ném ngang có thể phân tích thành hai chuyển động thành phần:khảo sát chuyển động ném ngang– Thành phần theo trục Ox là chuyển động thẳng đều với các phương trình:

 

 

 

– Thành phần theo trục Oy là chuyển động rơi tự do với các phương trình:

 

 

 

II. Xác định chuyển động của vật

1. Dạng của quỹ đạo

– Quỹ đạo của chuyển động ném ngang có dạng nửa parabol:

quỹ đạo của vật ném ngang có dạng parabol2. Thời gian chuyển động   

– Thời gian chuyển động bằng thời gian rơi tự do của vật được thả từ cùng độ cao:

 

3. Tầm ném xa

– Gọi L là tầm ném xa: 

B. Chuyển động ném xiên

1. Chuyển động ném xiên là gì?

– Chuyển động ném xiên là chuyển động của một vật được ném lên với vận tốc ban đầu  hợp với phương ngang một góc  (gọi là góc ném). Vật ném xiên chỉ chịu tác dụng của trọng lực.

hayhochoi.vn

2. Phân tích chuyển động ném xiên

 ° Theo phương ngang: Vật không chịu tác dụng của lực nào nên chuyển động của vật là chuyển động thẳng đều

 ° Theo phương thẳng đứng:

  – Giai đoạn 1: Vật chuyển động đi lên đến độ cao cực đại (khi đó vy = 0) chịu tắc dụng của trọng lực hướng xuống nên vật chuyển động thẳng chậm dần đều với gia tốc -g. (dấu – do vật chuyển động ngược chiều dương)

  – Giai đoạn 2: Vật chuyển động đi xuống lúc này chuyển động của vật tương đương chuyển động ném ngang

 ° Độ lớn của lực không đổi nên thời gian vật chuyển động đi lên đến độ cao cực đại đúng bằng thời gian vật chuyển động đi xuống ngang với vị trí ném.khảo sát chuyển động ném xiên3. Phương trình vận tốc của chuyển động ném xiên

– Theo phương Ox: 

– Theo phương Oy (đi lên):

– Theo phương Oy (đi xuống): 

– Liên hệ giữa vx và vy là: 

– Độ lớn của vận tốc tại vị trí bất kỳ: 

4. Phương trình chuyển động của chuyển động ném xiên

– Trục Ox: 

– Trục Oy (đi lên): 

– Trục Oy (đi xuống): 

– Phương trình quỹ đạo đi lên: 

– Phương trình quỹ đạo đi xuống: 

– Quỹ đạo của chuyển động ném xiên có dạng parabol.

5. Một số công thức của chuyển động ném xiên

– Thời gian vật đạt độ cao cực đại (vy = 0) nên có: 

– Độ cao (cực đại):

¤ Lưu ý: Trong công thức dưới đây, h là độ cao của vật tại thời điểm ban đầu, nếu vật ném tại mặt đất thì h=0.

– Thời gian vật từ độ cao cực đại tới khi chạm đất:

– Thời gian vật chạm đất kể từ thời điểm lúc ném: 

– Tầm bay xa của vật: 

C. Bài tập về chuyển động ném ngang

* Bài 1 trang 88 SGK Vật Lý 10: Để khảo sát chuyển động ném ngang, ta chọn hệ tọa độ Đề – các như thế nào là thích hợp nhất? Nêu cách phân tích chuyển động ném ngang thành hai chuyển động thành phần theo hai trục của hệ tọa độ đó.

° Lời giải bài 1 trang 88 SGK Vật Lý 10:

– Để khảo sát chuyển động ném ngang, ta chọn hệ tọa độ Đề – các gồm 2 trục, trục Ox nằm ngang hướng theo vecto v0 ban đầu. Trục Oy thẳng đứng chiếu từ trên xuống, gốc tọa độ O trùng vị trí ném.

– Gọi Mx và My là hình chiếu của chuyển động M lên hai trục Ox và Oy khảo sát chuyển động của Mx và My và tổng hợp lại được chuyển động của M.

– Áp dụng định luật II Niu-tơn để lập các phương trình cho hai chuyển động thành phần

– Tổng hợp hai chuyển động thành phần để được chuyển động tổng hợp

– Vẽ được (một cách định tính) quỹ đạo parabol của một vật bị ném ngang.

* Bài 2 trang 88 SGK Vật Lý 10: Viết các chương trình của hai chuyển động thành phần của chuyển động ném ngang và cho biết tính chất của mỗi chuyển động thành phần.

° Lời giải bài 2 trang 88 SGK Vật Lý 10:

– Chuyển động thành phần theo trục Ox là chuyển động thẳng đều với các phương trình:

 

– Chuyển động thành phần theo trục Oy là chuyển động rơi tự do với các phương trình:

 

– Dạng quỹ đạo của chuyển động ném ngang là 1 nửa parabol có phương trình: 

* Bài 3 trang 88 SGK Vật Lý 10: Lập phương trình quỹ đạo của chuyển động ném ngang, các công thức tính thời gian chuyển động và tầm ném xa.

° Lời giải bài 3 trang 88 SGK Vật Lý 10:

– Theo trục Ox, tọa độ của Mx là: x = v0.t cũng chính là hoành độ của điểm M chuyển động ném ngang nên có: t = x/v0 (1).

– Tại thời điểm t, điểm M có tung độ (tọa độ của My):  (2).

– Thế (1) vào (2) ta được: hay

– Thời gian chuyển động bằng thời gian rơi tự do của vật được thả từ cùng độ cao: 

– Tầm ném xa: 

* Bài 4 trang 88 SGK Vật Lý 10: Bi A có khối lượng lớn gấp đôi bi B. Cùng một lúc tại mái nhà, bi A được thả rơi còn bi B được ném theo phương ngang. Bỏ qua sức cản của không khí. Hãy cho biết câu nào dưới đây là câu đúng?

A. A chạm đất trước

B. A chạm đất sau

C. Cả hai chạm đất cùng lúc

D. Chưa đủ thông tin để trả lời

° Lời giải bài 4 trang 88 SGK Vật Lý 10:

¤ Chọn đáp án: C.Cả hai chạm đất cùng lúc

– Vì thời gian rơi của vật ném ngang và vật rơi tự do từ cùng một độ cao là như nhau. Hơn nữa, thời gian rơi tự do không phụ thuộc khối lượng của vật.

* Bài 5 trang 88 SGK Vật Lý 10: Một máy bay bay theo phương ngang ở độ cao 10 km với tốc độ 720 km/h . Viên phi công phải thả bom từ xa cách mục tiêu (theo phương ngang) bao nhiêu để quả bom rơi trúng mục tiêu? Lấy g = 10 m/s2. Vẽ một cách gần đúng dạng quỹ đạo của quả bom.

° Lời giải bài 5 trang 88 SGK Vật Lý 10:

– Quả bom được xem như ném ngang với v0 = 720(km/h) = 200(m/s); h = 10(km) = 104(m).

– Áp dụng công thức tầm ném xa, ta có:

 

* Bài 6 trang 88 SGK Vật Lý 10: Một hòn bi lăn dọc theo một cạnh của một mặt bàn hình chữ nhật nằm ngang cao h = 1,25 m. Khi ra khỏi mép bàn, nó rơi xuống nền nhà tại điểm cách mép bàn L = 1,50 m (theo phương ngang)? Lấy g = 10 m/s2. Thời gian rơi của hòn bi là:

A. 0,35s;     B. 0,125s;    C. 0,5s;     D. 0,25s.

° Lời giải bài 6 trang 88 SGK Vật Lý 10:

¤ Chọn đáp án: C. 0,5s;

– Chuyển động của bi rời khỏi mặt bàn coi như là chuyển động ném ngang với độ cao ban đầu h = 1,25 m và có tầm ném xa là L = 1,50m.

– Áp dụng công thức, ta có thời gian rơi của hòn bi là: 

* Bài 7 trang 88 SGK Vật Lý 10: Với số liệu của bài 6, hỏi tốc độ của viên bi lúc rời khỏi bàn?

A. 4,28(m/s);    B. 3(m/s);     C. 12(m/s) ;    D. 6(m/s).

° Lời giải bài 7 trang 88 SGK Vật Lý 10:

¤ Chọn đáp án: B. 3(m/s);

– Từ công thức tầm ném xa, ta có tốc độ của viên bi lúc rời khỏi bàn được tính như sau: 

D. Bài toán chuyển động ném xiên

* Bài 1: Một vật được ném từ một điểm M ở độ cao h = 45 m với vận tốc ban đầu v0 = 20(m/s) lên trên theo phương hợp với phương nằm ngang một góc 450. Lấy g = 10 (m/s2), bỏ qua lực cản của không khí. Hãy xác định:

a) Quỹ đạo của vật, độ cao cực đại vật đạt đượcc so với mặt đất và thời gian vật bay trong không khí.

b) Tầm bay xa của vật, vận tốc của vật khi chạm đất.

c) Xác định thời gian để vật có độ cao 50m và xác định vận tốc của vật khi đó.

° Lời giải bài 1:

a) Chọn hệ quy chiếu Oxy như hình vẽ
Bài toán chuyển động ném xiên
♦ Tại thời điểm ban đầu t = 0:

– Chiếu lên trục Ox  ta có: 

   

– Chiếu lên trục Oy ta có: 

  

♦ Xét tại thời điểm t, ta có 

– Chiếu lên trục Ox ta có: 

– Chiếu lên trục Oy ta có:  

⇒ Chuyển động của vật có quỹ đạo parabol

– Khi đến độ cao lớn nhất thì: 

 

– Khi vật chạm đất thì:  

– Kết luận: Vật chạm đất sau khoảng thời gian 4,73(s).

b) Tầm ném xa của vật: 

– Vận tốc vật khi chạm đất là: 

 Với 

 

c) Khi vật có độ cao 50m thì

 

– Tại thời điểm

– Tại thời điểm

(t1 là thời điểm vật đi lên, t2 là thời điểm vật đi xuống).

* Bài 2: Từ mặt đất một quả cầu được ném theo phương hướng lên hợp với phương ngang một góc 600 với vận tốc 20m/s.

a) Viết phương trình quỹ đạo của quả cầu. Quỹ đạo này là đường gì?

b) Xác định tọa độ và vận tốc của quả cầu lúc 2s?

c) Quả cầu chạm đất ở vị trí nào? Vận tốc khi chạm đất là bao nhiêu?

° Lời giải bài 2:

a) Chọn hệ quy chiếu Oxy như hình vẽ

bài toán chuyển động ném xiên♦ Tại thời điểm ban đầu

– Chiếu lên trục Ox, ta có: 

– Chiếu lên trục Oy, ta có: 

♦ Xét tại thời điểm t, ta có: 

– Chiếu lên trục Ox, ta có: 

– Chiếu lên trục Oy, ta có: 

⇒ Chuyển động của vật có quỹ đạo là một parabol

b) Tại thời điểm 2s thì

 

⇒ Vận tốc của vật tại thời điểm 2s là: 

 Với  

c) Khi vật chạm đất thì 

 và 

⇒ Vật chạm đất cách vị trí ném là  (m)

– Vận tốc khi vật chạm đất là:

 Với  

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Toán học

Bài viết hay nhất

Hướng Dẫn Cách Phối Đồ Đi Đà Lạt Cho Nữ Lùn, Đi Đà Lạt Mặc Gì Đẹp
Hướng Dẫn Cách Phối Đồ Đi Đà Lạt Cho Nữ Lùn, Đi Đà Lạt Mặc Gì Đẹp
Top 20 Cách Phối Đồ Cho Nữ Béo Bụng, Học Ngay 10 Cách Phối Đồ Cho Người Béo Bụng
Top 20 Cách Phối Đồ Cho Nữ Béo Bụng, Học Ngay 10 Cách Phối Đồ Cho Người Béo Bụng
Trắc nghiệm tiếng anh 11 unit 4: Volunteer work (P1)
Cách Bảo Quản Cùi Bưởi Để Nấu Chè Ăn, Để Bảo Quản Được Lâu Mà Vẫn
Cách Bảo Quản Cùi Bưởi Để Nấu Chè Ăn, Để Bảo Quản Được Lâu Mà Vẫn
Hướng Dẫn Cách Nấu Nước Lá Vối Tươi Ngon Nhất, Bí Quyết Pha Nước Lá Vối Tươi Ngon
Hướng Dẫn Cách Nấu Nước Lá Vối Tươi Ngon Nhất, Bí Quyết Pha Nước Lá Vối Tươi Ngon
Cách Nấu Nước Cốt Dừa Đóng Hộp Đảm Bảo Nhất, Cách Dùng Nước Cốt Dừa Đóng Hộp
Cách Nấu Nước Cốt Dừa Đóng Hộp Đảm Bảo Nhất, Cách Dùng Nước Cốt Dừa Đóng Hộp
Giải Thích Về Đồ Thị Pha Phối Khí Trên Động Cơ, Cấu Tạo Hệ Thống Phối Khí Trên Động Cơ
Giải Thích Về Đồ Thị Pha Phối Khí Trên Động Cơ, Cấu Tạo Hệ Thống Phối Khí Trên Động Cơ
Cách Sử Dụng Nồi Nấu Cháo Chậm Trung Quốc, Nồi Kho Cá Hầm Cháo Chậm Đa Năng Yibao 1,5 Lít
Cách Sử Dụng Nồi Nấu Cháo Chậm Trung Quốc, Nồi Kho Cá Hầm Cháo Chậm Đa Năng Yibao 1,5 Lít
Mách Nàng 13 Cách Phối Đồ Đi Đám Cưới Cho Nữ Mùa Hè, 31 Cách Phối Đồ Đi Đám Cưới Đẹp Siêu Sang Trọng
Mách Nàng 13 Cách Phối Đồ Đi Đám Cưới Cho Nữ Mùa Hè, 31 Cách Phối Đồ Đi Đám Cưới Đẹp Siêu Sang Trọng
Giải GDQP- AN 11 bài 3: Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia
Giải GDQP- AN 10 bài 2: Lịch sử, truyền thống của Quân đội và Công an nhân dân Việt Nam
Top 20+ Cách Phối Đồ Cho Người Lùn Mập Nữ Trở Lên Thon Gọn
Top 20+ Cách Phối Đồ Cho Người Lùn Mập Nữ Trở Lên Thon Gọn
Diện Áo Lông Đa Phong Cách Phối Đồ Với Áo Khoác Lông Ngắn, 3 Tips Mặc Áo Khoác Lông Sang Chảnh Như Sao
Diện Áo Lông Đa Phong Cách Phối Đồ Với Áo Khoác Lông Ngắn, 3 Tips Mặc Áo Khoác Lông Sang Chảnh Như Sao
Trắc nghiệm lịch sử 11 bài 6: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918) (P1)
20 Cách Phối Đồ Nam Đi Chơi Vừa Chất Vừa Trẻ Trung, Gợi Ý Cách Phối Đồ Nam Đẹp Theo Nhiều Phong Cách
20 Cách Phối Đồ Nam Đi Chơi Vừa Chất Vừa Trẻ Trung, Gợi Ý Cách Phối Đồ Nam Đẹp Theo Nhiều Phong Cách